Ապահովագրական գործակալի կերպարը, որը մինչ այսօր մեզ հայտնի էր միայն արևմտյան ֆիլմերից, հանկարծակի մուտք գործեց նաև հայ իրականություն: Իհարկե, նրանք մինչ այդ էլ գոյություն ունեին մեր երկրում, պարզապես բնակչության, այսպես ասած,  համատարած ծանոթությունը ապահովագրողների հետ տեղի ունեցավ հենց ԱՊՊԱ-ի մասին օրենքի ընդունմամբ:
Հետևաբար կտրուկ աճեց գործակալների պահանջարկը, և ապահովագրական ընկերությունները սկսեցին ստեղծել սեփական գործակալական ցանցերը` գործակալներն էլ իրենց հերթին դարձան ապահովագրական ընկերության հաջողությունների հիմնական գործոններից մեկը:

Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ապահովագրական գործակալի աշխատանքը. գործակալական աշխատանքի նրբությունների շուրջ լրագրող Կարեն Արզումանյանը զրուցել  է  «ԻՆԳՈ ԱՐՄԵՆԻԱ» ապահովագրական ընկերության  (ընկերություն, որին մեկ տարվա ընթացքում հաջողվեց ստեղծել 1700 մարդուց բաղկացած գործակալական ցանց) գործադիր տնօրեն` Լևոն ԱԼԹՈՒՆՅԱՆԻ հետ:


- Հիմնականում ապահովագրական պայմանագրի կնքումը սկսվում է հենց ապահովագրական գործակալի հետ հանդիպմամբ: Ինչպիսի՞ն է գործակալի և հաճախորդի միջև շփման գործընթացը:

-Ապահովագրական գործակալներին կարելի է բաժանել երկու խմբի: Առաջինը ապահովագրողներն են, ովքեր հենց իրենք են գտնում իրենց հաճախորդին և ըստ վիճակագրության` աշխարհում հենց այդ խմբի գործակալներին է բաժին ընկնում գործակալական վաճառքի 60-70%-ը: Այսինքն վաճառքն իրականացվում է հիմնականում գործակալի նկատմամբ անձնական համակրանքի շնորհիվ, նրա անձի նկատմամբ վստահության շնորհիվ:

- Հենց այդպիսի գործակա՞լը պետք է ներկայացնի  ապահովագրական ընկերության դեմքը:

-Ընկերության դեմք լինելու հանգամանքը, որպես այդպիսին, այս պարագայում երկրորդվում է: Գործակալը նախ եւ առաջ պետք է համապատասխանի այն դեմոգրաֆիական միջավայրին, որում գործում է: Փորձեմ այսպիսի գրոտեսկային օրինակ բերել: Լավ սափրված մարդն, ասենք, կարող է դուր չգալ բևեռախույզներին, ովքեր կարող են մտածել, որ այդ մարդուն պակասում է մորուքը, իսկ մորուքով մարդն, իր հերթին կարող է տհաճ լինել, ասենք բժիշկների միջավայրում:
Այսինքն մարդը, ով գործում է կոնկրետ միջավայրում, պետք է հաճելի լինի հենց այդ սոցիալական շերտի համար, որպեսզի հաճելի լինելու հանգամանքը վստահություն ներշնչի, տածած վստահությունն էլ ավարտվի ապահովագրական վկայագրի ձեռքբերմամբ:

Վաղուց ապացուցված է, որ զարգացած երկրներում գործակալական վաճառքի ժամանակ գործակալի ներկայացրած ապահովագրական ընկերության իմիջն, իր կարեւորության աստիճանով երրորդ կամ չորրորդ տեղում է ընդամենը:

Իսկ առաջին և երկրորդ տեղերում հենց գործակալի անձնային որակներն են: Հայաստանում այդպիսի գործակալներին բաժին է ընկնում հաճախորդների 40%-ը, որն առայժմ բավականին քիչ է  համաշխարհային 60-70%-անոց միջին ցուցանիշի համեմատ:
 
Ի  դեպ, կյանքի կամ կենսաթոշակային ապահովագրության դեպքում այս տեսակի գործակալներին բաժին է ընկնում արդեն հաճախորդների ավելի քան 90%-ը:

- Հայաստանում ի՞նչ մակարդակի վրա է գործակալի աշխատանքը: Ի՞նչ վարկանիշ ունի այն:

-Ցավոք, կինեմատոգրաֆն այսօր ստեղծել է բոլորին ձանձրացնող  գործակալի կերպար, չնայած, որ ԱՄՆ-ում, Եվրոպայում և ընդհանրապես զարգացած տնտեսությամբ աշխարհում գործում են գործակալների էլիտար ակումբներ, կամ, այլ կերպ ասած, միլիոնատեր-գործակալների ակումբներ: Նրանք այն գործակալներն են, ովքեր իրենց առաջին միլիոնը վաստակել են միջնորդավճարներով, և ովքեր ունեն ավելի քան 5 միլիոն և ավելի…

- Շարունակելով աշխատել որպես գործակա՞լ:
- Այո, շարունակելով մնալ որպես գործակալ: Որովհետև այն կենսակերպ է, այն կոչում է և ի վերջո, այն տաղանդ է: Արդյունքում, մարդը հասկանում է, որ առանց այդ մասնագիտության ուղղակի չի կարող ապրել:
Ճիշտ այնպես, ինչպես օդաչուները չեն կարող ապրել առանց երկնքի, կրկեսի դերասաններն առանց արենայի: Գործակալներն էլ չեն կարող ապրել առանց մարդկանց հետ շփման, առանց նրանց համոզելու, որ իրենք ռիսկային խնդիրներ ունեն, որոնք լուծելի են, որոնց  ի հայտ գալու դեպքում հետևանքները կարող են ավելի մեղմ լինել:

Օրինակ եթե շփվում ես մեկ մարդու հետ, ապա հավանականությունը, որ նրա հետ ինչ որ բան կպատահի մեկն է 5,5 հազարից: Իսկ եթե մեկ ամսվա ընթացում շփվում ես 11 հազար մարդու հետ, ապա կարող ես վստահ լինել, որ նրանցից առնվազն երկուսը` պոտենցիալ, կամ ավելի ճիշտ,  արդեն փաստացի “զոհեր” են: Եվ եթե դու հնարավորություն ունես պաշտպանելու այդ երկուսին մնացած 11 հազարի օգնությամբ, ապա խոսելիս ավելի վառ և ավելի վստահ ես լինելու:

Այս մասնագիտության մեջ մարդասիրության մեծ բաժին կա: Կարևոր է, որպեսզի հավատաս այն աշխատանքին, որը դու անում ես:

Վերադառնալով գործակալի աշխատանքի հեղինակավոր լինելուն,  վարկանշի հարցին, պետք է նշեմ, որ Ռուսաստանում այս մասնագիտության տեր մարդկանց դադարել են կոչել “ապահովագրական գործակալներ”, որպեսզի ազատեն այն բացասական էներգետիկայից, որն առաջանում է այդ բառակապակցությունը:
 
Ռուսաստանում այսօր նրանց անվանում են “ապահովագրական խորհրդատուներ”: Եվ, այնուամենայնիվ, ինչպես էլ անվանես այդ մարդկանց, «շքախումբն է ներկայացնում արքային» և եթե մեր ընկերության ողջ սպասարկող անձնակազմը, ներուժը ուղղված է բավարարելու գործակալների եկամուտներն ավելացնելու սպասումները, ապա գործակալն  իրեն ցանկալի հյուր է զգում, իսկ շատ դեպքերում նաև`տանտեր:
 
Եվ այս դեպքում մեր ընկերության պատերի ներքո գործակալը զգում է, որ իր մասնագիտությունը հեղինակավոր է: Բացի դրանից, գործակալների սպասարկմանն է ուղղված նաև մեր հատուցումների ողջ ծառայությունը: Որովհետև երբ մարդիկ լսում են, որ գործակալը ներկայացնում է "ԻՆԳՈ ԱՐՄԵՆԻԱ”-ն, նրանք ընդունում են հայտնի “Եթե ԱՊՊԱ, ապա ԻՆԳՈ” կարգախոսը, ոչ թե որպես հռետորական խոստում, այլ արդեն որպես կայացած փաստ:
Մենք ապացուցել ենք, որ ցանկանում ենք օգնել մարդկանց, և այդ իսկ պատճառով գործակալը, ով հանդես է գալիս “ԻՆԳՈ ԱՐՄԵՆԻԱ”-ի անունից, 20-30%-ով ավելի շանսեր ունի հաջողության հասնելու: Հետևաբար այս մոտեցումը դրականորեն է ազդում նաև գործակալի վրա:  Մենք սովորեցնում և ամեն ինչ անում ենք, որպեսզի գործակալը հաճախորդի համար լինի հաճելի և օգտակար, որից առաջացող գործակալի նկատմամբ լավ հարաբերությունն էլ դրական է ազդում  “ԻՆԳՈ ԱՐՄԵՆԻԱ”-ի վրա: Այսպիսով փակվում է այն դրական էմոցիաների օղակը, որը մենք կարող ենք մատուցել մեր քաղաքացիներին:

-    Ձեր ընկերությունում արդեն ի հայտ եկե՞լ են աչքի ընկնող գործակալներ:
-    
-    Իհարկե, այս ոլորտում արդեն կան առաջատարներ: Հետաքրքիր է, որ ի սկզբանե ոչ մի տրամաբանություն չկար, որ այս կամ այն տիպի գործակալը հաջողակ է լինելու: Հաճախ այնպիսի լուռ և մռայլ մարդիկ են հասնում հաջողության, որ ինքներս ենք զարմանում:
Իսկ վառ և ավելի ակտիվ անձնավորությունները շատ արագ հայտնվում են նրանց ստվերում: Չէի ուզենա չարաշահել բարդ բառեր օգտագործելով, բայց “Էմպատիա” բառը այստեղ շատ տեղին է: Դա այն սիմպատիան է, որը մարդը կարող է փոխանցել իր զրուցակցին:

-    Ընդհանրապես ինչպիսի՞ն է ապահովագրական գործակալի կերպարը Հայաստանում: Երիտասա՞րդ, տարե՞ց, տղամա՞րդ, կի՞ն: Ի՞նչ է ասում վիճակագրությունը:
-    Այսօր հիմնականում երիտասարդ տղամարդն է` մինչև 30 տարեկան, բարձրագույն կրթությամբ, ով իր հիմնական աշխատանքով վաստակում է 120-200 հազար դրամ (գործակալի աշխատանքով հիմնականում հավելյալ գումար են վաստակում): Որպես կանոն այն մարդիկ, ովքեր ուրիշ ոչ մի տեղ չեն աշխատում, չեն դառնում հաջողակ գործակալներ:
Երևի նրանք իրենց շրջապատում նախաձեռնող չեն և շփման մեջ այնքան էլ հաճելի չեն, որպեսզի աշխատանք գտնեն: Ի դեպ պատահական չէր, որ Ռուսաստանում 90-ական թվականներին լավագույն ապահովագրական գործակալներ դարձան 1,5-2 մլն մարդ` Ելցինի կողմից կադրային ռեզերվ ուղարկված զինծառայողների շարքերից: Դրանք 30-45 տարեկան ակտիվ երիտասարդներ էին, ովքեր հեշտությամբ հրամայում էին և այնքան “հզոր” էին, որ իրենց յուրաքանչյուր խոսքը մեծ հարգանք էր վայելում: Ցավոք մեզ մոտ չկան նման անձինք:
-    Ամփոփելով, ի վերջո ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ապահովագրական գործակալի աշխատանքը:
-    Դա ևս մեկ անգամ մարդու համար հնարավորություն է հավելյալ գումար վաստակելու, ի դեպ բավական մեծ գումար, որը նույն կերպ ինչպես “Ի՞նչ, Որտե՞ղ, Ե՞րբ” խաղում հնարավորություն է տալիս վաստակել սեփական ուղեղով և հնարավորություններով:
Այս աշխատանքը “սպիտակ օձիքով” աշխատանք է, և եթե ճիշտ ապահովագրական ընկերություն ես ընտրել, ապա այն նաև հեղինակավոր է և հեռանկարային: Չէ՞ որ եթե դու “վաստակել” ես 100 հաճախորդ այս տարի և ևս 100-ը հաջորդ տարի, ապա երկու տարի հետո անհրաժեշտ է  վերակնքել 200 պայմանագիր և շատ կարևոր է, որպեսզի չսխալվես ընկերության ընտրության հարցում, որպեսզի հաճախորդները ցանկանան շարունակել իրենց համագործակցությունը այդ ընկերության հետ: Եվ վերջապես սա հավելյալ գումար է սև օրվա համար ոչ միայն ուղիղ, այլև փոխաբերական իմաստով, որովհետև հաջորդ տարիների ընթացքում դու քաղելու ես պտուղները քո ողջ գործունեության ընթացքում կատարած աշխատանքի դիմաց: